Hôm thứ Ba, ngày 13 tháng 12, các đại diện từ Văn phòng Phát triển bền vững của Quận Multnomah đã báo cáo với Hội đồng về tiến độ đạt được mục tiêu đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cộng đồng bằng 100% năng lượng tái tạo vào năm 2050. Họ cho biết, trong khi lượng khí thải nhà kính toàn cầu tiếp tục tăng, Quận vẫn đang trên con đường hướng tới mục tiêu sử dụng 100% năng lượng tái tạo.
“Tương lai mà tất cả chúng ta xứng đáng có được không hề được đảm bảo, đặc biệt là khi thiếu đi sự chủ động,” Chủ tịch Deborah Kafoury cho biết trong một tuyên bố. “Mặc dù quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế năng lượng sạch vẫn còn nhiều thách thức, nhưng cách thức thực hiện quá trình chuyển đổi đang dần được làm rõ hơn.”
Nghị quyết cam kết Quận Multnomah đạt được các mục tiêu này, được gọi là “100x50”, hướng tới mục tiêu đạt được 100% nguồn điện sạch và tái tạo trên toàn cộng đồng vào năm 2035, và 100% nguồn năng lượng sạch và tái tạo, bao gồm cả nhiên liệu sưởi ấm và vận tải, vào năm 2050. Nghị quyết này đã được Hội đồng Ủy viên Quận thông qua vào năm 2017, cùng ngày mà chính quyền Trump rút Hoa Kỳ khỏi Hiệp định Khí hậu Paris.
Ông John Wasiutynski, giám đốc phụ trách phát triển bền vững của quận, cho biết: "Rất nhiều thứ đã thay đổi kể từ đó - một số theo chiều hướng xấu, một số theo chiều hướng tốt hơn."
Tương tự như đại dịch, khủng hoảng khí hậu đã tác động không cân xứng đến các cộng đồng yếu thế, ông nói. Những người vô gia cư, người da màu và người có thu nhập thấp là những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất và có nguy cơ cao nhất trước những tác hại liên quan đến khí hậu. Thực tế đó nhấn mạnh sự cần thiết phải đặt công bằng và chính nghĩa làm trọng tâm trong phản ứng của Quận.
Nghị quyết 100x50 tập trung vào công bằng bằng cách giải quyết những bất bình đẳng hiện có về sức khỏe, an toàn và cơ hội phát sinh từ việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch và biến đổi khí hậu do nhiên liệu hóa thạch gây ra. Quan trọng không kém, Quận cũng hướng đến việc đảm bảo các hộ gia đình dễ bị tổn thương nhất không bị ảnh hưởng tiêu cực bởi quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.
"Mục tiêu của chúng tôi dựa trên việc đảm bảo rằng những người bị bỏ lại phía sau - thậm chí, và thường là nhân danh sự tiến bộ - có thể gặt hái được những lợi ích kinh tế từ quá trình chuyển đổi này, và những cơ hội đi kèm với nó," tuyên bố của Chủ tịch nêu rõ.
“Chúng ta không thể chỉ nói về mục tiêu cụ thể là giảm phát thải,” Ủy viên Sharon Meieran nói. “Điều đó không thể xảy ra nếu thiếu yếu tố công lý. Hai điều này là một phần không thể tách rời và có mối liên hệ mật thiết với nhau.”
Quận đang hướng tới tương lai bền vững, nhưng các cộng đồng bị thiệt thòi cần được ưu tiên.
Dữ liệu cho thấy hiện nay lượng khí thải nhà kính của Quận đã giảm 25% so với mức năm 1990, trong đó điện năng là nguồn phát thải lớn nhất từ việc sử dụng năng lượng hiện nay. Quận Multnomah đang ở vị thế tốt hơn nhiều để đạt được mục tiêu so với những năm trước nhờ các đạo luật mới, chẳng hạn như Dự luật Hạ viện 2021 , cùng với các khoản đầu tư quan trọng của liên bang như Đạo luật Giảm Lạm phát.
Các đại diện cho biết Quận đang hướng tới mục tiêu 100x50 thông qua cách tiếp cận bốn trụ cột: hiệu quả, điện khí hóa, khử carbon trong ngành điện và chuyển đổi công bằng.
Silvia Tanner, nhà phân tích chính sách cấp cao tại Văn phòng Phát triển bền vững, cho biết quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng không phải là điều hiển nhiên. Người da đen, người da màu và người bản địa đang phải gánh chịu gánh nặng năng lượng, ít được đại diện trong các công việc năng lượng sạch và bị loại trừ khỏi nhiều dự án năng lượng sạch. Bà nói rằng công bằng năng lượng là yếu tố then chốt cho sự thành công của quá trình chuyển đổi.
“Nếu đến năm 2050 chúng ta có một hệ thống năng lượng sạch, nhưng nhiều người vẫn không thể tiếp cận được vì nghèo đói, vì bất công, liệu chúng ta có thể thực sự gọi đó là thành công? Câu trả lời là không,” Tanner nói.
Liên minh các cộng đồng thiểu số (CCC) đang đóng vai trò trung tâm trong việc đảm bảo quá trình chuyển đổi công bằng khỏi nhiên liệu hóa thạch. Một phần công việc của họ bao gồm việc định hình lại cách thức chính phủ và cộng đồng hợp tác với nhau, theo lời Taren Evans, quản lý công bằng môi trường của CCC.
Trong quá khứ, cộng đồng thường chỉ được tham vấn sau cùng, nếu có được tham vấn. Bà cho biết, CCC hướng đến mục tiêu “đảo ngược mô hình tham vấn đó và bắt đầu từ cộng đồng để phát triển các giải pháp”. Điều này có nghĩa là những người bị ảnh hưởng nhiều nhất được coi trọng dựa trên kinh nghiệm sống của họ.
Trong một câu chuyện thành công, một nhóm cư dân cộng đồng đã giúp nâng cấp Trung tâm Cộng đồng June Key Delta ở Portland. Trước đây là một trạm xăng bị ô nhiễm nặng, địa điểm này đã được chuyển đổi thành một tòa nhà không phát thải ròng, tự sản xuất lượng năng lượng tương đương với lượng năng lượng tiêu thụ. Giờ đây, nó là một không gian cộng đồng được yêu mến, thúc đẩy sự phát triển và nâng cao nhận thức về xã hội, giáo dục, nghệ thuật, kinh tế và môi trường lành mạnh.
Giao thông vận tải và các công trình xây dựng là nguồn phát thải carbon lớn nhất.
Giao thông vận tải và các công trình xây dựng là những phần quan trọng và cũng là những thách thức lớn trong việc thực hiện cam kết 100x50. Việc đốt nhiên liệu hóa thạch cho giao thông vận tải, chủ yếu là xăng và dầu diesel, là lĩnh vực phát thải khí nhà kính lớn nhất ở Quận Multnomah, và để tiến lên phía trước cần phải chuyển đổi khỏi hàng thế kỷ đầu tư vào cơ sở hạ tầng nhiên liệu hóa thạch, theo Tim Lynch, một nhà phân tích chính sách cấp cao của Văn phòng Phát triển bền vững.
Ông Lynch đã chia sẻ với Hội đồng về một số công việc đang được Quận thực hiện để làm sáng tỏ những vấn đề này, bao gồm cả công việc của chương trình Tiếp cận Sức khỏe Cộng đồng dựa trên Chủng tộc và Sắc tộc (REACH) nhằm phơi bày những bất công về sức khỏe và chủng tộc trong hệ thống giao thông. Thành phố Portland cũng cam kết đạt được mục tiêu sử dụng 100% nguồn nhiên liệu diesel tái tạo vào năm 2030. Ở cấp tiểu bang, Chương trình Nhiên liệu Sạch sẽ giảm 37% lượng khí thải giao thông trên toàn tiểu bang vào năm 2035.
Một sáng kiến khác của tiểu bang, Chương trình Bảo vệ Khí hậu, sẽ giúp giảm 90% lượng khí thải nhà kính từ các nhà cung cấp nhiên liệu thuộc phạm vi chính sách này vào năm 2050 thông qua sự kết hợp giữa việc tăng hiệu quả, chuyển đổi sang các nguồn nhiên liệu tái tạo và đầu tư vào các cộng đồng chịu ảnh hưởng trực tiếp nhằm giảm phát thải.
Theo ông Lynch, quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng bao gồm việc xem xét lại các chính sách nhà ở và cải tạo các tòa nhà hiện có. Năm ngoái, Quận Multnomah đã cam kết cấm sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong tất cả các tòa nhà mới và được cải tạo của Quận, đồng thời xác định cần đảm bảo tất cả các tòa nhà mới trên toàn cộng đồng chỉ sử dụng điện.
Việc cải thiện các tòa nhà hiện có sẽ đòi hỏi phải giúp đỡ các cộng đồng bị thiệt thòi trong lịch sử nâng cấp hệ thống khí đốt và bếp củi của họ. Ông Lynch ghi nhận công lao của Sở Dịch vụ Nhân sinh Quận trong việc đảm bảo những người có hoàn cảnh khó khăn nhất có thể có những ngôi nhà tiết kiệm năng lượng để sinh sống.
Ông Lynch cho biết, Sáng kiến Công lý 40 của liên bang sẽ yêu cầu “40% số tiền liên bang đến từ các nguồn tài trợ phải dành cho lợi ích của các cộng đồng bị gánh nặng bởi ô nhiễm và những người đã bỏ lỡ các cơ hội trong lĩnh vực năng lượng trong quá khứ”.
Dự án Năng lượng Cộng đồng là một trong những tổ chức đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách này. Sứ mệnh của tổ chức phi lợi nhuận này là giúp tất cả các gia đình có một ngôi nhà an toàn, lành mạnh và tiết kiệm năng lượng bất kể thu nhập.
Theo Charity Fain, giám đốc điều hành của Dự án Năng lượng Cộng đồng, nhà ở đơn lẻ thường bị bỏ qua trong các cuộc thảo luận về điện khí hóa. Bà cho biết mỗi ngôi nhà đều độc đáo, và nhiều khách hàng là người cao tuổi, thu nhập thấp hoặc người khuyết tật, sống trong những hộ gia đình đã bị trì hoãn bảo trì nhiều năm.
“Chúng ta cần có những hệ thống linh hoạt trong việc phân bổ nguồn vốn,” Fain nói. “Để đạt được bất kỳ mục tiêu khí hậu nào, chúng ta cần phải hành động nhanh hơn. Chúng ta cần phải thực hiện việc này cho từng hộ gia đình ở Quận Multnomah với tốc độ mà chúng ta thậm chí không thể hình dung nổi.”
Cuối cùng, Fain kêu gọi các ủy viên tiếp tục phối hợp với các đối tác khác để đạt được các mục tiêu về khí hậu và khuyến khích Hội đồng phá bỏ các hệ thống bất bình đẳng bằng cách xây dựng tính linh hoạt trong cơ cấu tài trợ của mình.
“Điều này khiến tôi nhớ đến một điều mà chúng ta vẫn thường nghe, đó là, ‘nếu chúng ta không hướng tới công lý, thì chúng ta đang củng cố sự bất công’”, Ủy viên Susheela Jayapal nói.
Ủy viên Lori Stegmann khẳng định cam kết của Hội đồng trong việc thúc đẩy các mục tiêu khí hậu của Quận và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục đầu tư trong những năm tới.
"Đây là về việc chuyển giao trách nhiệm - không chỉ từ vị trí trong hội đồng quản trị mà còn cho các thế hệ sau, con cái, cháu chắt của chúng ta, và con cháu của họ," bà nói.
