Bạn đã từng nghe đến "nỗi buồn mùa đông" chưa? Đó là thuật ngữ chỉ cảm giác buồn bã và đôi khi là trầm cảm xuất hiện ngay khi thời tiết thay đổi. Và ở Quận Multnomah, nơi tổng thời gian ban ngày vào mùa đông ít hơn gần năm giờ so với mùa hè, các vấn đề về tâm trạng theo mùa là có thật.
Số liệu cho thấy gần 10 triệu người Mỹ mắc chứng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD). Tại Portland, có tới 20% cư dân mắc chứng bệnh này. Hầu hết các trường hợp, triệu chứng bắt đầu vào mùa thu và kéo dài suốt mùa đông. Các dấu hiệu bao gồm cảm giác buồn bã, tuyệt vọng, thiếu năng lượng và khó tập trung khi thời tiết thay đổi. Các triệu chứng khác là thay đổi về tâm trạng, thói quen ngủ, khẩu vị và cân nặng.
Nimisha Gokaldas là giám đốc y tế của Phòng Dịch vụ Sức khỏe Tâm thần và Cai nghiện Quận Multnomah . Bà cho biết cư dân của quận có nguy cơ cao hơn mắc các vấn đề về tâm trạng theo mùa do vị trí địa lý của Oregon. Đây là một trong những tiểu bang nằm ở cực bắc, với số ngày nắng ít hơn mức trung bình toàn quốc.
“Khí hậu độc đáo của Quận Multnomah có thể là một thách thức đối với những người mắc chứng rối loạn cảm xúc theo mùa,” Gokaldas nói. “May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để kiểm soát các triệu chứng và giảm bớt tác động về mặt cảm xúc của sự thay đổi mùa.”
Để kiểm soát tốt hơn các triệu chứng của SAD, Gokaldas cho biết có nhiều lựa chọn điều trị khác nhau. Liệu pháp ánh sáng đã được chứng minh là có hiệu quả, cùng với sự kết hợp giữa liệu pháp tâm lý và thuốc. Gokaldas cũng cho rằng điều quan trọng là phải tập thể dục thường xuyên, tránh lạm dụng ma túy và rượu, thực hành các kỹ thuật chánh niệm và cố gắng ra ngoài trời thường xuyên, ngay cả khi trời tối và ảm đạm.
Bác bỏ quan niệm sai lầm về tự tử mùa đông.
Mặc dù sự thay đổi mùa có thể khiến tâm trạng mọi người sa sút, nhưng có một quan niệm sai lầm phổ biến rằng "nỗi buồn mùa đông" đồng nghĩa với nhiều trường hợp tự tử hơn. Trên thực tế, các chuyên gia ở Quận Multnomah cho rằng số người tự tử ít hơn vào mùa thu và mùa đông.
Leticia Sainz là người quản lý Dịch vụ Khủng hoảng của Quận Multnomah. Chương trình của bà nhận được gần 80.000 cuộc gọi mỗi năm từ những người cần hỗ trợ về sức khỏe tâm thần. Nhóm của bà cũng giúp đỡ những người đang có ý định tự tử và theo dõi các xu hướng trong khu vực.
“Chúng tôi không có bằng chứng nào cho thấy mối liên hệ giữa mùa đông và tự tử,” Sainz nói. “Trên thực tế, chúng tôi liên tục thấy số vụ tự tử gia tăng khi chuyển sang mùa xuân. Điều tốt nhất mọi người nên làm là luôn luôn hỗ trợ và cảm thông với bạn bè và người thân đang gặp nguy hiểm.”
Khó có thể xác định một nguyên nhân duy nhất cho quan niệm sai lầm về tự tử vào mùa đông. Trong bộ phim kinh điển năm 1946 “It's A Wonderful Life”, một trong những nhân vật chính đã có ý định tự tử vào đêm Giáng sinh. Bộ phim đó, cùng với những miêu tả tương tự về các vụ tự tử trong kỳ nghỉ lễ trong văn hóa đại chúng và truyền thông, có thể đã góp phần tạo nên ấn tượng rằng tự tử và mùa đông có mối liên hệ với nhau.
Sainz kêu gọi mọi người hãy để ý đến những dấu hiệu tự tử bất kể mùa nào. Bà cho biết, các triệu chứng phổ biến nhất là nói về việc muốn chết, cảm thấy tuyệt vọng hoặc không có mục đích sống, hoặc cảm thấy mình là gánh nặng cho người khác. Bà cũng gợi ý nên để ý đến các hành vi như cô lập bản thân, tăng cường sử dụng ma túy hoặc rượu và cho đi những đồ đạc cá nhân.
Nếu bạn quen biết ai đó có những dấu hiệu này, bạn có thể hỏi họ xem họ có đang nghĩ đến việc tự tử hay không. Mandy Kubisch, điều phối viên phòng ngừa sức khỏe tâm thần của Quận Multnomah, khẳng định rằng việc đặt câu hỏi là an toàn, ngay cả khi bạn cảm thấy khó xử.
“Trái với quan niệm phổ biến, việc hỏi thẳng ai đó xem họ có đang nghĩ đến việc tự tử hay không không làm tăng khả năng họ sẽ tự tử,” Kubisch nói. “Thông thường, việc đặt câu hỏi có thể là bước đầu tiên giúp ai đó nhận được sự trợ giúp cần thiết.”
Sau khi xác định xem ai đó có đang có ý nghĩ tự tử hay không, bà Kubisch cho biết bước tiếp theo cần làm là tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp. Bà cũng nói rằng bất kỳ ai trong cộng đồng của chúng ta đều có thể được đào tạo để nhận biết các dấu hiệu tự tử và cách ứng phó. Đối với những người muốn tìm hiểu thêm về cách phòng ngừa tự tử, Quận cung cấp các lớp học miễn phí thông qua một chương trình có tên là Get Trained To Help (Được đào tạo để giúp đỡ) .
Nếu bạn hoặc người quen của bạn đang có ý nghĩ tự tử, Sainz khuyên nên gọi đến Trung tâm Tư vấn Sức khỏe Tâm thần 24/7 theo số 503-988-4888 . Trung tâm này có đội ngũ chuyên gia được đào tạo để can thiệp và kết nối mọi người với các dịch vụ điều trị và hỗ trợ. Nếu tính mạng của ai đó đang gặp nguy hiểm ngay lập tức, Sainz cho biết gọi 911 thường là lựa chọn tốt hơn.
“Bước đầu tiên là tìm kiếm sự giúp đỡ là một trong những điều tốt nhất mà một người có thể làm để chữa lành,” Sainz nói. “Các vấn đề về sức khỏe tâm thần hoàn toàn có thể điều trị được, và với thời gian và nỗ lực, việc hồi phục là hoàn toàn có thể.”