Đột quỵ và bệnh tim mạch không còn là dấu hiệu của một cuộc sống dài, vất vả. Huyết áp cao và cholesterol cao không còn chỉ chờ đến tuổi trung niên nữa.
“Bệnh mãn tính đang xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn. Điều này đang làm giảm tuổi thọ của chúng ta”, Giám đốc Y tế Công cộng Quận Multnomah, Rachael Banks, cho biết hôm thứ Ba khi báo cáo với Hội đồng Ủy viên về các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Quận Multnomah.
Gần 60% người trưởng thành ở Hoa Kỳ mắc bệnh mãn tính — phổ biến nhất là ung thư, bệnh tim và đột quỵ. Và phần lớn các bệnh này đều có thể phòng ngừa được.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh ước tính rằng bốn yếu tố nguy cơ — chế độ ăn uống kém, thiếu vận động, hút thuốc và béo phì — chịu trách nhiệm cho 80% các trường hợp bệnh tim mạch và đột quỵ, và 40% các trường hợp ung thư. Tuy nhiên, trên toàn quốc, chỉ có 3% ngân sách chăm sóc sức khỏe được dành cho các biện pháp như tăng cường tiếp cận với thực phẩm lành mạnh và cai thuốc lá.
“Chúng tôi biết vấn đề tiền bạc là một trở ngại, và chúng tôi không có đủ tiền để đầu tư,” ông Banks nói với Hội đồng Ủy viên Quận. “Chúng tôi muốn có dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt hơn với chi phí thấp hơn và kết quả tốt hơn. Chúng ta không thể đạt được điều đó nếu không giải quyết được các bệnh mãn tính.”
Buổi họp báo hôm thứ Ba về các trường hợp tử vong do bệnh mãn tính dựa trên bài trình bày hồi tháng 11 năm 2018 trước Hội đồng Y tế về các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Quận Multnomah và chuẩn bị cho các ủy viên tham dự buổi trình bày của Hội đồng Tư vấn Y tế Công cộng vào tháng tới, nơi sẽ đưa ra các đề xuất chính sách.
Hội đồng Ủy viên Quận, với tư cách là Hội đồng Y tế, hoạt động theo luật Oregon với vai trò là Cơ quan Y tế Công cộng Địa phương. Hội đồng có quyền ban hành các sắc lệnh địa phương về các vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và cam kết sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong việc xây dựng các chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy các lựa chọn lành mạnh cho người có thu nhập thấp và người thuộc các nhóm thiểu số.
“Gánh nặng của các bệnh mãn tính đang bắt đầu gia tăng ở độ tuổi trẻ hơn,” Tiến sĩ Frank Franklin, nhà dịch tễ học chính của Quận Multnomah, cho biết hôm thứ Ba. “Đây không chỉ là gánh nặng của những người từ 65 tuổi trở lên.”
Nhưng những sự gia tăng đó không được phân bổ đồng đều, ông nói. Người Mỹ gốc Phi tử vong vì các bệnh mãn tính với tỷ lệ cao hơn bất kỳ nhóm dân số nào khác. Trên thực tế, Franklin giải thích, tổng chi phí do bất bình đẳng về sức khỏe ở Quận Multnomah lên tới khoảng 442 triệu đô la mỗi năm, bao gồm 332 triệu đô la do tử vong sớm và hơn 100 triệu đô la chi phí y tế trực tiếp.
Hôm thứ Ba, Tiến sĩ Jennifer Vines, Phó Giám đốc Sở Y tế Quận Multnomah, đã tập trung vào bốn yếu tố chính gây ra các bệnh mãn tính, và đây là những lĩnh vực mà các ủy viên có thể xem xét để định hướng chính sách trong tương lai.
“Tôi xuất thân từ chuyên ngành y học gia đình và tôi thực sự tôn trọng những gì diễn ra tại các phòng khám chăm sóc sức khỏe,” Vines, người bắt đầu sự nghiệp tại một phòng khám cấp quận, cho biết. “Nhưng tôi nhanh chóng nhận ra rằng hầu hết mọi người không cần bác sĩ. Hầu hết họ cần sự chăm sóc sức khỏe trong môi trường sống của mình.”
Bệnh mãn tính rất tốn kém. Nó khá phổ biến. Và có những biện pháp can thiệp rẻ hơn cả thuốc.
“Chúng ta có thể làm được rất nhiều việc bên ngoài phạm vi phòng khám,” Vines nói, chỉ bằng cách tập trung vào bốn rủi ro lớn mà CDC đã nêu ra:
Không hoạt động
Khoảng 14% cư dân quận Multnomah cho biết họ không tập thể dục ngoài giờ làm việc. Chỉ có 10,5% cư dân đi bộ hoặc đạp xe đến nơi làm việc.
Các hướng dẫn về sức khỏe khuyến nghị nên đi bộ khoảng 30 phút mỗi ngày và tập thể dục nhẹ nhàng vài buổi mỗi tuần. Đi xe đạp hoặc đi bộ đến nơi làm việc sẽ đáp ứng được nhu cầu này đối với hầu hết cư dân. Nhưng không phải lúc nào cũng khả thi. Một số khu phố không có vỉa hè, hoặc vỉa hè lại chạy dọc theo những con đường đông đúc và thiếu ánh sáng.
Nhiều người không đủ khả năng chi trả phí thành viên phòng tập thể dục như một giải pháp thay thế cho việc đi lại hàng ngày, và nhóm bạn bè của họ có thể thích xem trận đấu trên TV hơn là đi bộ đường dài ở công viên Forest Park.
“Nếu tập thể dục là một viên thuốc, tất cả chúng ta đều muốn dùng nó. Nó giúp bạn ngủ ngon hơn. Nó cải thiện tâm trạng của bạn. Nó giúp ngăn ngừa nhiều bệnh thông thường mà bạn có thể nghĩ đến,” Vines nói.
Dinh dưỡng
Chỉ chưa đến một phần tư cư dân trong quận ăn đủ năm phần rau quả mỗi ngày theo khuyến nghị, trong khi cứ 10 người thì có 1 người uống ít nhất một lon nước ngọt mỗi ngày. Hơn 10% thanh thiếu niên bị béo phì, nhưng cứ 5 trẻ em thì có 1 em không nhận đủ chất dinh dưỡng từ thức ăn mà chúng tiêu thụ.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Vines cho biết các bác sĩ đã phải học cách quản lý các bệnh mãn tính liên quan đến cân nặng như huyết áp cao và tiểu đường loại 2 ở trẻ em.
Hiện nay, béo phì gần như có tác động tương đương với thuốc lá trong việc ảnh hưởng đến tuổi thọ của con người.
“Chúng ta đều có chung lợi ích trong việc hỗ trợ thực phẩm lành mạnh, đảm bảo chúng được bày bán rộng rãi và với giá cả phải chăng,” Vines nói. “Cho dù đó là lòng nhân ái hay việc tiết kiệm chi phí, đây là điều mà chúng ta có nghĩa vụ đạo đức phải xem xét.”
Thuốc lá
Mười bảy phần trăm cư dân sử dụng thuốc lá, dẫn đến 1.200 ca tử vong có thể phòng ngừa được mỗi năm và tiêu tốn hơn 300 triệu đô la chi phí y tế. Phần lớn người hút thuốc bắt đầu từ khi còn trẻ.
“Khi những sản phẩm này rẻ và có hương vị, trẻ em có xu hướng sử dụng chúng,” Vines nói. Bà cho biết nghiên cứu chưa kết luận rằng việc sử dụng thuốc lá điện tử dẫn đến việc sử dụng thuốc lá truyền thống sau này, “nhưng tôi không nghĩ ai được lợi khi chúng ta đang tạo ra một thế hệ người nghiện nicotine mới.”
Rượu bia
Cư dân Quận Multnomah báo cáo tỷ lệ uống rượu quá mức và uống rượu say xỉn cao hơn so với toàn tiểu bang Oregon, với cứ năm người thì có một người cho biết đã uống rượu say xỉn trong tháng trước và cứ mười người thì có một người cho biết đã uống rượu quá mức (tám ly trở lên mỗi tuần đối với phụ nữ và 15 ly trở lên đối với nam giới).
Lạm dụng rượu có liên hệ trực tiếp với hàng loạt bệnh mãn tính, bao gồm huyết áp cao, đột quỵ, xơ gan và ung thư miệng, họng, gan và vú.
“Việc bàn luận về vấn đề này ở một thị trấn tự hào về bia thủ công và ở một tiểu bang tự hào về rượu vang của mình quả là khó khăn,” Vines nói. “Nhưng nó là chất gây ung thư. Một tác nhân gây ung thư đã được biết đến. Nếu sử dụng thường xuyên hoặc với liều lượng lớn, nó sẽ gây ra khá nhiều tác hại.”